Početak » Arhiva po kategoriji » Istorija(Stranica 2)

Svedočenje Pola Robesona pred Komisijom za neameričke aktivnosti zbog optužbe za komunizam

Svedočenje Pola Robesona pred Komisijom za neameričke aktivnosti zbog optužbe za komunizam

Pol Robeson je bio afroamerički bas-bariton pevač i glumac koji se uključio u Pokret građanskih prava. Na međunarodnoj Studentskoj mirovnoj konferenciji održanoj 20. aprila 1949. godine u Parizu, Robeson je izjavio kako američki crnci neće podržati Sjedinjene Države ako dođe do rata sa Sovjetskim Savezom. Ovo je dovela je do istrage Komisije za neameričke aktivnosti […]

Ivan Cifrić – Odnos Komunističke partije Jugoslavije prema seljaštvu u međuratnom periodu

Ivan Cifrić – Odnos Komunističke partije Jugoslavije prema seljaštvu u međuratnom periodu

Relevantan činilac, koji je u konkretnom smislu uticao neposredno na masovno političko i fizičko pokretanje seljaštva, njegovo političko odvajanje od kapitalizma okretanjem protiv monarhije i ulazak u narodnooslobodilački ustanak — bio je odnos KPJ prema seljaštvu. S jedne strane, reč je o odnosu seljaštva prema marksističkoj ideologiji, a time i Komunističkoj partiji Jugoslavije. Naime, od […]

100 godina Crvenog oktobra: 10 dana koji su uzdrmali svet

100 godina Crvenog oktobra: 10 dana koji su uzdrmali svet

Ni jedan događaj u skorijoj istoriji nije imao toliki uticaj na razvoj i promenu ljudskog društva koliko Oktobarska revolucija, čiju stogodišnjicu slavimo na današnji dan. Džon Rid, američki marksista, sa pravom je ovaj događaj nazvao „10 dana koji su uzdrmali svet“, a njegove tekovine su inspiracija i za sve napredne snage danas koje teže da […]

Promena istorijske paradigme: oslobođenje kao nova okupacija

Promena istorijske paradigme: oslobođenje kao nova okupacija

U okviru radikalno izmenjene politike sećanja u postsocijalističkoj Srbiji, kako je istakao istoričar Miroslav Jovanović, „generalni društveni odnos prema 20. oktobru snažno je bio obeležen radikalnom promenom paradigme, koja se menjala pod uticajem opšteg procesa revizije istorije. Prethodni diskurs ’oslobođenja’ u potpunosti je odbačen i zamenjen diskursom ’okupacije’. Događaji iz oktobra 1944. prepušteni su zaboravu, […]

Zločini nemačkog okupatora nad civilnim stanovništvom Beograda poslednjih dana okupacije

Zločini nemačkog okupatora nad civilnim stanovništvom Beograda poslednjih dana okupacije

Uporedo sa teškim borbama na potezu od Narodne skupštine prema palati „Albanija” i Narodnom pozorištu, nemački okupator je uništavao i pljačkao stambene objekte i javne zgrade i ubijao civilno stanovništvo u delu grada od Trga Republike prema Kalemegdanu. Najmasovniji zločin okupatora iskusili su stanari zgrade u Ulici Vase Čarapića 22, gde su ubijene 23 osobe. […]

Snage kvislinštva i kolaboracije u Srbiji početkom jeseni 1944.

Snage kvislinštva i kolaboracije u Srbiji početkom jeseni 1944.

Potisnuvši krajem septembra nemačke snage prema Šapcu, Obrenovcu i Beogradu i oslobodivši veći deo Mačve, Pocerinu, Tamnavu, znatne delove Posavine, Kolubaru i kosmajski kraj, jedinice 1. armijske grupe NOVJ nisu značajnije napredovale prema ovim gradovima (kako bi se uskladili sa operacijama jedinica 3. ukrajinskog fronta i 14. korpusa NOVJ) sve do 6. oktobra 1944, kada […]

Osnova jugoslovensko-sovjetske vojne saradnje (tokom oslobađanja Srbije)

Osnova jugoslovensko-sovjetske vojne saradnje (tokom oslobađanja Srbije)

Prvih dana septembra 1944, uporedo sa napredovanjem sovjetskih jedinica prema dubini Balkanskog poluostrva, maršal Josip Broz Tito je preko Sovjetske vojne misije u Jugoslaviji predložio Državnom komitetu odbrane SSSR-a da se jedinice Crvene armije angažuju u borbama za oslobođenje istočnih delova Jugoslavije. Ovakav predlog bio je opravdan činjenicom da NOVJ (Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije) nije raspolagala […]

Erik Hobsbaum – Socijalna revolucija 1945-1990 (III)

Erik Hobsbaum – Socijalna revolucija 1945-1990 (III)

Za razliku od sela i fakultetske populacije, industrijske radničke klase nisu iskusile demografske zemljotrese, sve dok nisu počele da sasvim primetno opadaju osamdesetih godina. To je iznenađenje, kada se uzme u obzir koliko je bilo govora, još od pedesetih godina nadalje, o „postindustrijskom društvu”; kada se ima u vidu koliko su odista revolucionarni bili tehnološki […]

Erik Hobsbaum – Socijalna revolucija 1945-1990 (II)

Erik Hobsbaum – Socijalna revolucija 1945-1990 (II)

Skoro isto tako dramatičan kao opadanje i pad seljaštva, a mnogo opštiji, bio je uspon zanimanja za koja se zahtevalo srednje i visoko obrazovanje. Praktično su sve vlade težile opštem osnovnom obrazovanju, tj. osnovnoj pismenosti, toliko da su do osamdesetih godina samo one najpoštenije ili najbespomoćnije države priznavale da imaju polovinu nepismenog stanovništva, a samo […]

Erik Hobsbaum – Socijalna revolucija 1945-1990 (I)

Erik Hobsbaum – Socijalna revolucija 1945-1990 (I)

Kada se ljudi suoče sa onim za šta ih njihova prošlost nije pripremila oni bauljaju u mraku tražeći reči da imenuju neznano, čak ni kada ga ne mogu niti odrediti niti razumeti. U jednom trenutku treće četvrtine ovog veka mogli smo da vidimo kako ovaj proces deluje među intelektualcima Zapada. Ključna reč je bila mala […]