Početak » Članci etiketirani sa » Teorija svetskih sistema

Mirjana Gross – Jezgro i periferija industrijske revolucije u Evropi

Mirjana Gross – Jezgro i periferija industrijske revolucije u Evropi

Danas je prevaziđeno mišljenje da se industrijske revolucije javljaju jedna za drugom ili jedna uz drugu, s istim obeležjima uz nebitne razlike, kao kopije britanske industrijske revolucije. Mnogi naučni rezultati pokazuju da ne postoji standardni uzorak za istraživanje industrijske revolucije na svim područjima gde se ona pojavila, nego da se pokretačke sile industrijalizacije u pojedinim […]

Imanuel Valerštajn – Da li se može biti ne-orijentalista? Esencijalistički partikularizam

Imanuel Valerštajn – Da li se može biti ne-orijentalista? Esencijalistički partikularizam

Do osamnaestog veka, problemi o kojima su Las Casas i Sepûlveda raspravljali više nisu bili predmet oštre debate. Evropski svet se nalazio u opštem prihvatanju legitimiteta svoje kolonijalne uprave u Americi i ostalim delovima svijeta. U meri u kojoj se uopšte nastavljala javna rasprava o kolonijalnim regionima, ona je prvenstveno postala rasprava o pravima na […]

Fransis Stjuart – Tehnološka zavisnost (II)

Fransis Stjuart – Tehnološka zavisnost (II)

Nedostatak kontrole Ekonomska nezavisnost je definisana kao „stanje u kome nacionalne institucije (uključujući privatnike i interesne grupacije) imaju pravo, mogućnost i moć da donose i primenjuju odluke koje imaju uticaja na nacionalnu ekonomiju i njene komponente, bez de jure i de facto prava na veto stranih pojedinaca, preduzeća, interesnih grupacija ili vlada.[1] Ekonomska međuzavisnost između […]

Fransis Stjuart – Tehnološka zavisnost (I)

Fransis Stjuart – Tehnološka zavisnost (I)

Teoretičari zavisnosti su zainteresovani za celokupan odnos između razvijenih zemalja i zemalja “trećeg sveta“ [1]; zavisan odnos se odražava kako u kulturnim tako i u ekonomskim karakteristikama zemalja „trećeg sveta“. S ovog gledišta je crnački pokret u francuskoj Africi bio isto toliko borba protiv zavisnosti, koliko i (znatno prozaičnija), strategija nagađanja zemalja Andskog pakta. Zavisan […]

Nemanja Džuverović – (Ne)razvijenost i (ne)jednakost: Pogled sa periferije

Nemanja Džuverović – (Ne)razvijenost i (ne)jednakost: Pogled sa periferije

Pitanje (ne)ravnomernog razvoja jedno je od definišućih pitanja savremenog doba, pogotovu imajući u vidu proces dekolonijalizacije započet 60-ih godina koji je, nakon vekova političke kontrole i ekonomskog iskorišćavanja od strane evropskih kolonijalnih sila, trebalo da stvori preduslove za samostalni razvoj većeg dela svetske populacije. Međutim, nada da će se novi odnosi uspostaviti na ravnopravnim odnosima […]

Imanuel Valerštajn – Ograničene mogućnosti preobražaja unutar kapitalističke svetske ekonomije

Imanuel Valerštajn – Ograničene mogućnosti preobražaja unutar kapitalističke svetske ekonomije

“Zavisnost” predstavlja najnoviji eufemizam na dugoj listi takvih termina. Nema sumnje da je njegova prvobitna namena bila kritička. Taj termin sam po sebi je proizašao iz “srtrukturalističkih” teorija latinskoameričkih naučnika, a svrha mu je billa da opovrgne teorije “modernizacije” i ,,razvoja” i gledišta “monetarističke” politike. Andre Gunder Frank odredio je njegove intelektualne izvore i njegova […]