Na današnji dan, 15. maja 1945, kapitulirala je Nezavisna Država Hrvatska (NDH). Ta je kapitulacija nastupila sa nedelju dana zakašnjenja u odnosu na nacističku Nemačku, što je rezultiralo prolongiranim borbama protiv NOVJ u pokušaju da se ustaške, domobranske, četničke i ljotićevske snage dokopaju Austrije i predaju Britancima.
Josip Broz Tito je 30. avgusta 1944. godine ponudio amnestiju domobranima i četnicima ako se odluče da pređu na partizansku stranu do 15. septembra. Potom je i kralj Petar II Karađorđević 12. septembra izdao naredbu (poziv) četnicima da se stave pod komandu NOVJ. Amnestija nije važila za pripadnike ustaškog režima, Srpskog dobrovoljačkog korpusa (ljotićevci) i Ruskog zaštitnog korpusa.
Porazom nacističke Nemačke propast NDH postala je neizbežna, pa je hrvatska vlada odlučila da prebaci svoje oružane snage u Austriju, u nadi da će biti potrebna zapadnim saveznicima za posleratnu borbu protiv komunizma. Za ustaškom vojskom su pošli i civili (uglavnom porodice vojnika), koji su se plašili partizanske odmazde. Osim ustaša, prema Austriji i Italiji povlačili su se hrvatski i slovenački domobrani, četnici i ljotićevci. Boreći se protiv jedinica Narodnooslobodilačke armije stavili su se izvan zaštite ratnog prava jer rat je već zvanično bio gotov. Reorganizovana Jugoslovenska armija, jačine oko 800,000 ljudi raspodeljenih u pet armija, gonila je ostatke poraženih snaga.
Ante Pavelić je isprva pokušao da se održi diplomatijom. Tako je u aprilu sporazumom sa Dražom Mihailovićem i Lavom Rupnikom stvorio srpsko-hrvatsko-slovenački antikomunistički blok, nadajući se da će ovaj biti stavljen pod zaštitu zapadnih Saveznika. Potom je poslao specijalnog izaslanika Vjekoslava Vrančića savezničkoj komandi u Italiji, tražeći od zapadnih Saveznika da “dođu u pomoć hrvatskom narodu“ i da „zaštite mnoge tisuće izbjeglica”. Na kraju je napustio Zagreb i otpočeo povlačenje ka Austriji. Njegov se konvoj probio do američke okupacione zone i mesta Lajngrajt, gde su ga čekale supruga i dvoje dece koji su tamo boravili od decembra 1944.
Vođa fašističkog pokreta “Zbor” Dimitrije Ljotić, poginuo je u saobraćajnoj nesreći u Sloveniji, bežeći ispred Jugoslovenske armije; dok su Đujićevi i Jevđevićevi četnici prešli u Italiju i predali se anglo-američkim snagama. Amerikanci su četnike uputili u logor Palma Nova, nakon čega su emigrirali u razne zemlje Zapadne Evrope i Amerike. Međutim, najveći deo povlačećih snaga bio je sabijen uz austrijsku granicu, gde se 15. maja delegacija oružanih snaga NDH sastala sa predstavnikom britanskog 5. korpusa, brigadnim generalom Patrikom Skotom, u dvorcu pored Blajburga. General Skot je zaključio da su poražene snage prema sporazumu o primirju trebale da se predaju partizanima pre osam dana, ali su ipak nastavile borbu. Zatraženo je da se to učini istog dana.
U međuvremenu partizani su zarobili nekoliko vodećih ustaških oficira, uključujući generale Servacija i Štancera, kao i pukovnika Franju Sudara (svi su osuđeni na smrt), pa su se nakon ultimatuma oružane snage NDH ipak predale partizanima. Manji deo ustaša nije prihvatio kapitulaciju i izvršio je samoubistvo. Podaci Jugoslovenske 3. armije govore o zarobljavanju 60.000 ustaša i domobrana, i 10.000 četnika u završnim operacijama između 8. i 19. maja. Pored toga, do kraja maja 1945. godine britanska strana je iz svojih logora za ratne zarobljenike u Jugoslaviju izručila oko 3.000 pripadnika oružanih snaga NDH i oko 20.000 ranije primljenih slovenačkih belogardista, četnika i ljotićevaca.
Nakon toga su zarobljenici peške prebačeni u improvizovane logore u Maribor i Teharje kod Celja. Broj onih koji su ubijeni bez suđenja, iz osvete zbog počinjenih zločina, nije tačno utvrđen. Vladimir Žerjavić je 1990. godine procenio broj ubijenih na oko 50.000, od čega oko 36.000 Hrvata, 10.000 Slovenaca, 5000 Muslimana, te 2.000 Srba i Crnogoraca. Već sredinom devedesetih u Hrvatskoj se govori o 80.000 žrtava, koje će ubrzo porasti na 100.000, da bi se poslednjih godina ta cifra dodatno naduvala na čak 200.000 nastradalih.
Godišnjica ovih dešavanja redovno se obeležava minutom ćutnje u hrvatskom Saboru, dok je i Zoran Milanović 2020. položio venac na groblju Dobrava kraj Maribora. Milorad Dodik komentarisao je 2018. odlazak Dragana Čovića na komemoraciju ustašama, rekavši da „svako ima pravo da se pokloni svojim žrtvama“. Centralna državna kancelarija za Hrvate van Hrvatske dodelila je iz budžeta finansijska sredstva proustaškoj organizaciji Počasni blajburški vod za obnovu spomenika žrtvama u Blajburgu.
